على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

2746

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

تثنيه : دو سرين . و گوشت بالاى دو ران . كافرستان ( k ferest n ) ا . پ . كشورى كه ساكنين وى كافر باشند . و نيز نام كشورى در شمال افغانستان . كافر كيش ( k far - kic ) ص . پ . كسى كه بيدين باشد . كافر نعمت ( k far - ne'mat ) ص . پ . ناسپاس و حق ناشناس و نمك به حرام . كافر نعمتى ( k far - ne'mati ) ا . پ . ناسپاس و نمك بحرامى . كافرون ( k feruna ) ص . ع . ج . كافر . كافشه ( k fece ) ا . پ . تخم كاچيره . كافل ( k fel ) ا و ص . ع . پذيرفتار و پذيرنده . و پذيرندهء تعهد و تيمار كسى . و آنكه چيزى نخورد و پياپى روزه دارد و روزه‌ها را بهم متصل سازد . و آنكه با خود پيمان بندد كه در روزه سخن نگويد و حرفى بر زبان نيارد . ج : كفل ( koffal ) . كافور ( k fur ) ا . پ . ماده‌اى سپيد و نيم شفاف و داراى بوئى معطر كه آن را در چين و ژاپون از درختى استخراج مىكنند از جنس درخت غار . و نيز كافور : شكوفهء خرمابن و شكوفهء رز و غلاف آنها . و نام چشمه‌اى در بهشت . و نام پادشاهى بيدادگر كه رستم وى را بكشت . و نيز هر چيزى سپيد . و كافور باريدن : برف باريدن . و كافور جودانه : نوعى از كافور اعلا و معطر . و كافور خوردن : مردى نداشتن و بىرغبت بودن به جماع . كافور ( k fur ) ا . ع . شكوفهء خرمابن و جز آن و غلاف آن . و گياهى خوشبوى كه گل آن مانند گل اقحوان باشد . و گره جاى برآمدن خوشهء انگور . و نام ماده‌اى خوشبوى و از در درختى حاصل مىشود كه در سر انديب مىرويد و اين درخت در نهايت بزرگى مىباشد و هميشه سبز است . ج : كوافر و كوافير . و نيز كافور : نام چشمه‌اى در بهشت . كافور بار ( k fur - b r ) ص . پ . برف بار . و هر چيز بسيار خوشبوى و بغايت سرد . كافورى ( k furi ) ص . پ . هر چيز خالص و صاف و بسيار سپيد . و شمع كافورى : شمعى كه از موم سپيد سازند . كافورى ( k furi ) ا . پ . اقحوان و بابونهء گاو چشم . و لقب خواجه‌سرائى . كافه ( k feh ) ا . ع . مهتر و رئيس لشكر . كافه ( k ffe ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - همه و همگى و جميع . كافى ( k fi ) ص . ع . بسنده و بىنياز كننده . و رجل كاف : مرد كارگزار كه اصلاح امور مىكند . و هذا رجل كافيك من رجل و رجلان كافياك من رجلين و رجال كافوك من رجال در هر سه بمعنى حسبك مىباشد يعنى اين مرد بس شونده است تو را از مرد ديگر و به كسى ديگر محتاج نيستى ، رو اين دو مرد بس شونده‌اند و اين مردان بس شونده‌اند . و اصول كافى : نام كتابى . كافى ( k fi ) ص . پ . - مأخوذ از تازى - دانا و داناى كار . و كار گزار و پيشكار . و با كفايت و مصلح كار . و كافى بودن : بس بودن و كفايت كردن . كافية ( k fiyat ) ص . ع . مؤنث كافى . و نام كتابى در علم نحو . كافيدن ( k fidan ) ف م . پ . كاويدن و كندن . و شكافتن . و تفحص و تجسس كردن . كافيشه ( k fice ) ا . پ . كافشه و تخم كاجيره . كافيلو ( k filu ) ا . پ . نام گياهى كه چرخله نيز گويند و بتازى شكاعى خوانند . كاك ( k k ) ا و ص . پ . بسكماج و نان خشك كه با روغن و شير پخته باشند . و نان خشك شده و كعك . و هر چيز خشك . و گوشت قديد . و هر حيوان و يا انسان بسيار لاغر و ضعيف . و هر چيز كاواك و ميان خالى . و ماه شب چهارده و بدر و مرد مقابل زن . و مردم . و مردمك چشم . و فرص نان روغنى . و نام قلعه‌اى در آذربايجان . و نيز كاك : پسر . و بچه و كودك . و استاد معلم . و حرده و ريزه . كاكا ( k k ) ا . پ . غلام پير . و برادر كلان . و عمو . و تنقلات و هر چيز كه بطور تنقل خورند . كأكاء ( ka'k ' ) ا . ع . مرد بد دل خروشان . و حريص تنگدل . و دويدگى دزد . كاكااو ( k k 'o ) ا . پ . ميوهء درختى امريكائى كه شوكلا را از آن مىسازند و روغنى از آن مىگيرند كه مسكهء كاكااو ناميده مىشود . كأكأة ( ka'ka'at ) م . ع . كاكا كأكأة : سپسايگى برگرديد و رفت . و بد دل شد و ترسيد . و كاكا فلان : گرد آمد فلان . كاكاو ( k k v ) ا . پ . يك نوع بازى مر كودكان را . كاكبان ( k kb n ) ا . پ . گل كاجبره . كاكره ( k kere ) و ( k kare ) ا . پ . عاقر قرحا . كاكريز ( k kriz ) ا . پ . رنگ سرخ ارغوانى . كاكريزى ( k krizi ) ص . پ . ارغوانى رنگ . كاكل ( k kel ) ا . پ . هر گلى كه در ميان آب رويد . كاكل ( k kol ) ا . پ . مرزنجوش . و اشنان و شوره گياه . و نوعى از گندم كه گندم رومى نيز گويند . و موى ميان سر پسران و مردان و اسب و استر و غيره . و موى پيشانى . و كاكل برهم زدن : پريشان نمودن موى .